ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ _ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΙΩΑΝΝΑΣ ΚΑΡΑΜΠΙΝΗ

 

                                                          ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

                                           ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

                  Α. ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΛΑΤΕΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ (1821-1843)

ΟΜΑΔΑ Α

ΘΕΜΑ Α

1.Να προσδιορίσετε τις κοινωνικές ομάδες με τις οποίες συμπαρατάχθηκαν:

-το αγγλικό κόμμα

-το γαλλικό κόμμα

-το ρωσικό κόμμα

                                                                                                                       Μονάδες 15

2. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν με ένα Σ, εάν είναι σωστές ,ή με ένα Λ, εάν είναι λανθασμένες.

α. Τα δίκτυα πατρωνίας της Πελοποννήσου ανταγωνίζονταν για την άσκηση επιρροής στην εξωτερική πολιτική.

β. Στην ηγεσία των δικτύων πατρωνίας στη Στερεά Ελλάδα βρίσκονταν οικογένειες προκρίτων.

γ. Ο Ι. Καποδίστριας πρότεινε σε σχέση με τη δομή του κρατικού οργανισμού τη δημιουργία συγκεντρωτικού συστήματος διακυβέρνησης .

δ. Οι επιλογές των Δυνάμεων διαμόρφωσαν τη στάση των τριών ελληνικών κομμάτων που ονομάστηκαν με το όνομα μιας μεγάλης Δύναμης.

ε. Με το αγγλικό κόμμα συμπαρατάχθηκαν δημόσιοι υπάλληλοι που διορίστηκαν από τον Καποδίστρια και μετά τη δολοφονία του απολύθηκαν.

στ. Η Βρετανία υποστήριζε την ανάγκη διάλυσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας   και ενίσχυε της εδαφικές διεκδικήσεις της Ελλάδας.

ζ. Χαρακτηριστικό του αγγλικού κόμματος υπήρξε η άσκηση μετριοπαθούς πολιτικής, τόσο ως προς τους στόχους όσο και ως προς τα μέσα.

η. Το αγγλικό κόμμα θεωρούσε θεμελιώδη αρχή  του πολιτικού συστήματος  τη διάκριση των εξουσιών.

θ. Η <<Μεγάλη Ιδέα>> διατυπώθηκε στην Εθνοσυνέλευση του 1844 από τον αρχηγό του γαλλικού κόμματος.

ι. Τα συμφέροντα των ατάκτων  ταυτίζονταν με την εξωτερική πολιτική του γαλλικού κόμματος.                                                                                                    Μονάδες  10

ΘΕΜΑ Β

1.Να αναφερθείτε στις αντιπαραθέσεις μεταξύ του Δημήτριου Υψηλάντη και προκρίτων , στην αρχή της Επανάστασης, ως προς το σύστημα διακυβέρνησης και στη λύση που δόθηκε με το <<Προσωρινόν Πολίτευμα>>

                                                                                                              Μονάδες  10

2. Ποια υπήρξαν τα κοινά σημεία της οικονομικής πολιτικής των τριών κομμάτων;

                                                                                                              Μονάδες 15

ΟΜΑΔΑ Β

ΘΕΜΑ Γ

Κατά την προεπαναστατική περίοδο λειτουργούσαν πελατειακά δίκτυα, καθώς το πολιτικό πλαίσιο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας  δεν επέτρεπε τη λειτουργία πολιτικών κομμάτων. Ανατρέχοντας στις ιστορικές σας γνώσεις και στο παράθεμα που σας δίνεται, να αναφερθείτε στα αίτια δημιουργίας και στον τρόπο διάρθρωσης των πελατειακών  δικτύων.

                                                                                                                      Μονάδες 25

                                            Τα πελατειακά δίκτυα των αρματολών

Οι οικονομικές δραστηριότητες των αρματολών δεν είχαν ως μοναδικό στόχο την οικονομική ενδυνάμωσή τους ` παράλληλα μορφοποιούσαν και έδιναν υλική υπόσταση σε ένα πλέγμα συμφερόντων, εξαρτήσεων και σχέσεων προστασίας, που λειτουργούσε υποστηρικτικά γύρω από τον εκάστοτε αρματολό. Οι αρματολοί ,για να διασφαλίσουν και να ενισχύσουν την κυριαρχική τους ικανότητα, διαμόρφωσαν στρατηγικές σύναψης συμμαχιών με ισχυρές οικογένειες και ένταξης σε δίκτυα αλληλοβοήθειας και προστασίας. Καθώς τα πολιτισμικά περιβάλλοντα στα οποία ανήκαν , χρησιμοποιούσαν ελάχιστα το γραπτό λόγο, η σύναψη συμμαχιών δεν σφραγιζόταν από έγγραφες συμφωνίες , αλλά περνούσε από δρόμους που επικυρώνονταν από το κύρος της Εκκλησίας και το εθιμικό δίκαιο. Έτσι ,οι αρματολοί σύνηπταν επιγαμίες με άλλους αρματολούς , όσο το δυνατόν ισχυρότερους , και ει δυνατόν με όσους διαχειρίζονταν τα όμορα αρματολίκια, ώστε να εξασφαλισθούν από τις γειτονικές επιβουλές. {…..} Οι συμμαχίες αυτές επέτρεπαν την από κοινού δράση ή την υποστήριξη σε περιπτώσεις καταδίωξης. Παράλληλα όμως , και καθώς οι αρματολοί ισχυροποιούνταν , επέκτειναν τις διασυνδέσεις και τις συμμαχίες κι εκτός του κύκλου των ενόπλων. Έτσι, ορισμένοι άρχισαν να συνάπτουν γαμήλιους δεσμούς με τους προεστούς που συνιστούσαν τις κύριες χριστιανικές κοινοτικές αυθεντίες της εποχής. {…} Οι περισσότερες επιγαμίες αρματολών και προεστών έλαβαν χώρα κυρίως κατά τη διάρκεια της επανάστασης του 1821, όταν δηλαδή δομές, νοοτροπίες και ατομικές στρατηγικές ανατράπηκαν στη χοάνη της επανάστασης.

Στάθης Παναγιώτης, << Αρματολισμός.   Χριστιανοί ένοπλοι στην υπηρεσία των Οθωμανών>>,Ιστορία του Νέου Ελληνισμού 1770-2000, Ε λληνικά Γραμματα.Αθήνα ,1999. Σελ. 348-350.

ΘΕΜΑ Δ

Ο Γεώργιος Κουντουριώτης , Υδραίος καραβοκύρης, με προτροπή του Μαυροκορδάτου, αναλαμβάνει πρόεδρος του Εκτελεστικού ( πρωθυπουργός) στις αρχές του 1824, ενώ είχαν ήδη ξεσπάσει εμφύλιες συγκρούσεις μεταξύ των επαναστατημένων Ελλήνων. Με βάση τις ιστορικές σας γνώσεις και την πηγή  που σας δίνετε, να αναφερθείτε στη συγκρουσιακή κατάσταση, όπως αυτή διαμορφώθηκε από τη  Β’ Εθνοσυνέλευση του Άστρους  το 1823 και εξής.                                                                                                   Μονάδες 25

                    Οι συκρουσιακές σχέσεις μεταξύ νησιωτών και Πελοποννησίων                           

                                    ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

                Το Εκτελεστικόν Σώμα Προς τους Ευγενεστάτους Προκρίτους Σπετσών         

Την από 23 Νοεμβρίου αναφοράν σας έλαβε και ανέγνωσεν η Διοίκησις. Ηγάσθη και πάλιν το Γενναίον και φιλελεύθερον χαρακτήρα σας, τον ζήλον διά την στερέωσιν των νόμων και της Διοικήσεως και το άαπονδον μίσος κατά των ιδιοτελών , οι οποίοι από πλεονεξίαν  και κενοδοξίαν κινούμενοι, ζητούν και τους νόμους να αναιέσωσιν και τηνΔιοίκησιν να αντράψωσιν ,διά να δύνανται ελευθέρως ως λύκοι να κατασπαράττωσι τον λαόν, μη έχοντα κανένα προστάτην. Είθε να εγνώριζαν ως σεις και ο λοιπός λαός της Ελλάδος τα αληθή των συνφέροντα, διότι δεν ήθελε καταστένονται όργανον κινούμενον κατά τας θελησεις δοξομανών και απλήστων ατόμων , τα οποία πολλάκις , χωρίς να ηξεύρωσιν , αποκαθιστλωσι τυράννους των , και η Διοίκησις ήδη δεν ήθελεν έχει τοσούτους περισπασμούς εναντίον των εσωτερικών τούτων εχθρών της, αλλ’ ήθελα στρέψει τας στρατιωτικάς δυνάμεις της εναντίον του μόνου ασπόνδου εχθρού της Ελλάδος, τον οποίον μετά τας τοιαύτας λαμπράς και διά ξηράς και θαλάσσης νίκας ήθελα καταδιώξει και εις αυτήν του την επικράτειαν, και ήθελα προσθέσει νέας επαρχίας εις την ελευθέραν Ελλάδα. {…} Αλλά μ’ όλα   ταύτα είναι βεβαία η Διοίκησις, ότι προστατευομένη από τον κραταιόν του Υψίστου βραχίονα και έχουσα συνεργούς όλους τους καλούς πατριώτας, θέλει ματαιώσει όλους τους μιαρούς των κακοφρόνων τούτων σκοπούς , και οι στεναγμοί του πάσχοντος ήδη λαού θέλουν σύρει επί τας κεφαλάς αυτών ταχείαν την εκδίκησιν. Δεν πρέπει όμως να προσάπτωμεν  τας τοιαύτας κατηγορίας εις όλην εν γένει την Πελοπόννησον , ούτε να συγχέωμεν με τους τυραννόφρονας τούτους και εκείνους των Πελοποννησίων, όσοι ορθοφρονούντες αγωνιζονται όχι ολιγώτερον παρά τους άλλους Έλληνας εις τα κοινά της πατρίδος συμφέροντα , ούτε να φρονώμεν ότι δεν συνετέλεσεν ούτε χρηματικώς , ούτε πολεμικώς εφέτος η Πελοπόννησος , εν ω και εις Ύδρας και εις την νήσον σας μετέβησαν Πελοποννησιακά στρατεύματα , και εις πολλά μέρη της Πελοποννήσου συνέστησαν σταρτόπεδα κατά διαταγήν της Διοικήσεως , και εν ω από τας προσόδους της εξοικονομήθησαν πολλαί της πατρίδος ανάγκαι. Ας ποδίδωμεν λοιπόν εκάστω το ανήκον , μη συγχέοντες  την κακίαν μετά της αρετής ουδέ μεμφόμενοι το όλον διά τας από μέρη τινά γενομένας καταχρήσεις.

Εν Ναυπλίω, τη 1 Δεκεμβρίου 1824

Ο Πρόεδρος ,ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ

Τα Σπετσιωτικά ,υπό Αναργύρου Ανδρέου Χ. Αναργύρου, Αθήνησι 1861. Επανέκδοσις της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος , τ. IV , Aθήναι ,1979, σελ. 17-19. 

 

                                                                                                   ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

                                                                                    ΚΑΡΑΜΠΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ